Sport als gebruiksvoorwerp

mrt 28th, 2014 | By | Category: Column Paul Turken

De winterspelen waren een groot feest, vooral voor Nederland. Noorwegen domineert de langlauf en de biatlon, Duitsland het bobben en Nederland het langebaanschaatsen. Alles volgens de strategieboeken: kies je eigen markt en probeer daar te domineren. Met focus krijg je medailles, niet met naïef meedoen. Met 17 van de 32 overdekte ijsbanen in de wereld hebben we het gewoon goed voor elkaar en kunnen we breed trainingsprogramma’s opzetten. We hebben ruimte voor de jeugd. Er is plaats voor een piramide met een brede basis. Daardoor kun je scouten, selecteren en begeleiden. En in de vierde fase nemen de commerciële ploegen het vanzelf over, als de KNSB dat tenminste kan hanteren. Kortom de spelen waren een activiteit volgens het boekje. Sportend Nederland kon trots zijn.

Wie mag het succes claimen

In de politiek is sport vrijwel alleen een mager thema vlak voor de verkiezingen. De belangrijkste toezegging is dan “we besteden er aandacht aan in ons programma”. Eigenlijk zou er door de reclamecode commissie verplicht een extra regeltje moeten worden toegevoegd. Een waarschuwing in de zin van “bij het feitelijk politiek handelen hebben marginale beloftes uit het programma geen enkele betekenis”. Gelukkig is er een tweede moment waarop de sport politieke aandacht krijgt. Bij sportevenementen die veel publiciteit trekken hebben politici plotseling weer aandacht voor sport. Niet omdat het zelf fanatieke sporters zijn, of omdat ze ooit goed gesport hebben (Terpstra en een enkele roeister in de Tweede Kamer daargelaten). Sport is een vehikel om aandacht te krijgen. Sport is een gebruiksvoorwerp voor diegenen die publiciteit nodig hebben. Dus tijdens die twee weken in Rusland zijn ze allemaal weer op de buis. Politici claimen dan de successen voor hun eigen loopbaan. Immers massa publiciteit levert aandacht, aandacht geeft stemmen, stemmen brengen ons op posities.

Natuurlijk had het succes eigenlijk gezamenlijk geclaimd moeten worden door de sporters, de Commerciële Sponsors en hun teams en dan daarachter als oud en wijs instituut de KNSB. Juist zij hebben eigenlijk alle exclusieve rechten op dat succes. En dan gaan ze net op dat moment rollebollend over straat. Niet zo’n handige timing. Zo geef je de ruimte aan de profiteurs.

Politiek bedrijven en besturen

Op zich kan ik er best mee leven dat een politicus aan zijn/haar loopbaan werkt. Immers nadat de politiek geprofiteerd heeft van de sport zullen ze wel wat terug doen. Daar ging Henk Grol vanuit met zijn open brief (belastingverlaging op prijzengeld, pensioenvoorziening, etc.)  in de Telegraaf. De vooronderstelling is dat een naar posities strevende politicus, daarna als bestuurder zich realiseert dat er een “pay-back time” is.  Die vooronderstelling is nergens op gebaseerd. Politiek is gedefinieerd als het vakgebied waarin het verdelen van de macht wordt bestudeerd en beoefend. Besturen is het vakgebied waarin het realiseren van strategische doelen via plannen en middelen wordt bestudeerd en uitgeoefend. Die beide vakgebieden hebben heel weinig gemeen. Ze hebben bijvoorbeeld verschillende doelen, verschillende tijdshorizon (politiek maximaal 3 jaar, besturen minimaal 24 maanden), verschillende instrumenten (macht versus overtuigen). Dus het claimen van het succes door een politicus gisteren geeft geen enkele garantie op een zekere betrokkenheid van de bestuurder met exact dezelfde naam de dag erna.

Er was nog een tweede gebruiker

De homobeweging gebruikte de winterspelen om aandacht te vragen voor de onderdrukking van hun groep in Rusland. Niemand mag daar wat van zeggen. Je kunt in deze tijd niet tegen de homobeweging zijn. Natuurlijk moet de onderdrukking in Rusland veroordeeld worden. Toen ik een aantal jaren terug de prijsuitreiking mocht doen bij het squashprogramma van de Gay Games was dat een bijzondere en niet onaangename ervaring. De discussies over mijn gedrag daar waren inhoudelijk en relevant. Als in het Duitse voetbal een keeper en een ex-speler van de Manschaft uit de kast komen levert dat relevante journalistiek op. Als de homobeweging regelmatig invloed uitoefent op het sportklimaat is dat goed. Maar als je bij de wintersporten jaren niets hoort van de homobeweging en dan ineens de spelen gehackt worden vind ik dat ingewikkeld. Welke forum of welk platform je ook bekeek. Het ging niet meer over de sport. Ik weet dat ik het niet hoor te zeggen, maar ik vond het onaangenaam misbruik van een sportevent.

En squash?

Helaas, wij zijn zelfs niet interessant genoeg om misbruikt ter worden. Ik zou willen dat ik hier kon kankeren op een of andere organisatie die misbruik maakte van squashactiviteiten. We hebben zo weinig publiciteit en zo’n correcte publiciteit dat niemand er op mee wil liften. Sinds jaren al geen deelname aan de Olympische Spelen, geen doping meer, geen gebruik van verslavende middelen, geen gebruik meer van grove taal op de baan, geen schorsingen, geen bestuurs-schandalen, geen opstootjes, geen ruzies met sponsors. Wie doet er wat aan?

 

Paul Turken


Comments are closed.