Gewoonten

sep 21st, 2011 | By | Category: Column Paul Turken

Gewoonten zijn gekke dingen. Je hebt ze, je komt er nooit meer van af, soms haat je ze, dikwijls zijn ze nuttig, soms zijn ze belangrijk, en voor sport zijn ze noodzakelijk. De vraag is natuurlijk: hoe kom je eraan? Waarom heb je ze eigenlijk? En wat kun je ermee? Gewoonten zijn wel erg persoonlijke zaken, mensen praten er niet graag over, je vind het zelfs vervelend als anderen je slechte gewoonten opmerken of er meningen over hebben. Dus laten we ze eens onder de loep nemen.

Neuspeuteren
Laten we de smerigste van onze gewoontes maar eens bij de kop nemen. Je wordt ‘s morgens wakker en als kind ontdek je dat het nog niet zo eenvoudig is om door je neus te ademen. Gedurende de nacht hebben zich daar enige blokkades gevormd. Daar heb je last van bij het ademhalen. Dat is geen prettige manier om de dag te starten. Die blokkades moeten weg. Dat los je heel praktisch ter plekke op. Je selecteert een van de twee neusopeningen, meestal de rechtse eerst. Daarna kies je de best passende vinger. Met die vinger haal je de blokkades weg. Die zitten dan op dat vingertopje. Samen met een tweede vinger rol je daar een klein hard balletje van dat niet te meer te veel plakt en dat schiet je de kamer in. Dan volgt de tweede neusopening en nog een of enkele controlerondes en de ademhaling functioneert weer optimaal. Ergens als kind start je deze procedure haast op een vanzelfsprekende manier. En het belangrijkste is dat het werkt. Dus vanwege die prettige functionele beloning blijf je het doen. Het wordt een automatisme. Wat er ook gebeurt, zo hoor je de dag te starten. Daar voel je je prettig bij. Het is een prima methode om een goed gevoel voor jezelf te ontwikkelen. Dat is zelfs toepasbaar onder andere omstandigheden. Dus als je in de file staat kun je ondanks al je frustraties toch een goed gevoel regelen voor jezelf. Natuurlijk kun je er wel mee inde problemen komen. Zolang je alleen slaapt is het geen probleem, maar als je net een nieuwe partner in je bed hebt gevonden let je wel even op van waar je dat bolletje naar toe schiet. En in de file voel je je wel betrapt als de buurvrouw alles registreert. Ik geef toe bolletjes schieten is geen echte topsport, dus wat heeft dit alles met squash te maken?

Trainen
Volgens een specifieke militaire school is het ontwikkelen van gewoonten bepalend voor het succes van een militaire operatie. Dus worden bepaalde handelingen eindeloos geoefend. Eenderde van de mannen die ouder zijn dan 40 herinneren zich nog het demonteren en het schoonmaken van de UZI tijdens hun dienstplicht. Uiteindelijk kon je dat geblindoekt. De Special Forces trainen eindeloos hun operaties. Eerst worden die gestandaardiseerd in korte vaste procedures. Die procedures worden eindeloos getraind en vervolgens aan elkaar gekoppeld. Een geweldige rituele dans van tientallen gemaskerde mannen in een kleine ruimte. Wat ze daar doen is het scheppen van gewoonten. Het werkt, het is functioneel, je voelt je er goed bij, het geeft vertrouwen, je kent het hele proces, vaste volgordes. Als je ernaar kijkt hoe militairen marcheren en exercities doen heeft het ook iets lachwekkends en zelfs soms iets kinderlijks. De overeenkomsten met het schieten van plakkende balletjes zijn dan ook makkelijk te herkennen.

Topsport
Er is een theorie die zegt dat iemand met talent die 10.000 uren fanatiek oefent een goede kans heeft om erg succesvol te zijn. Als je het hele jaar door 5 dagen per week 4 uur zou trainen en niet teveel vakantie neemt, kun je dat aantal uren in een jaar of 11 bereiken. Wat doe je nou voor nuttigs in die 10.000 uur? Je werkt aan vaste patronen en aan vaste technische procedures. Natuurlijk bouw je tegelijkertijd ook je basisconditie, je longen en je spiermassa op. Essentieel zijn echter al die vaste gewoonten die je nodig hebt om op terug te vallen onder druk. Je hoeft niet steeds te denken, je hoeft geen honderden bewuste beslissingen te nemen, je kunt vertrouwen op je ingeslepen routines. Dat geeft een goed gevoel en dat is wat je nodig hebt om te winnen. Je kunt je hersenen gebruiken voor de bijzondere momenten, je hebt capaciteit geschapen om je aandacht daar te leggen waar het meeste resultaat te halen is. Eind augustus heb ik in Paderborn de wereldtop aan de gang gezien bij de WK landenteams. Nederland presteerde beter dan de plaatsing, maar het verlies tegen Duitsland was zelfs in mijn ogen (ik woon daar immers) onnodig. In de finale heb ik prachtige gewoonten gezien. De Egyptenaren die in een vast patroon van soms wel tien slagen zich langzaam voor hun tegenstander werkten om zo aan hun nickshot toe te komen. Een genoegen om te zien. Of de oude vos Lincou die hetzelfde deed om zijn boast in positie te brengen.

Neuspeuteren op de baan
Maar er zijn ook vieze gewoonten op de baan. In de finale tegen Engeland liet Ramy Ashour de hele partij lang wel ergens een voet, een schouder, een arm, een racket of een kont hangen om zo zijn tegenstander uit balans te brengen. Dat zag eruit als neuspeuteren en balletjes schieten. Een smerige onnodige gewoonte. Het ging bijna vanzelf, het zag er haast natuurlijk uit. Daar was duidelijk jaren op geoefend. Overigens is de Engelse gewoonte van manipuleren van, en kankeren op, de scheidsrechter net zo erg. Dat heeft de squashsport al eens de deelname aan de Olympische spelen gekost en het wordt niet beter. Gewoonten zijn vrijwel altijd functioneel. Van neuspeuteren krijg je lucht en met hinderen win je een WK. Dat wil niet zeggen dat het leuk is om ernaar te kijken. Laten we ons bewust worden van onze goede en slechte squashgewoonten. En voor de jongeren onder ons, weet wat je jezelf aanleert. Uit eigen ervaring weet ik, van neuspeuteren kom je nooit meer af.

Paul Turken


Comments are closed.